SHAHAR TO‘G‘RISIDA MA ‘LUMOT
Xonobod shahrining tarixi Kampirrovot qishlog‘i bilan chambarchas
bog‘liq. Qadimgi Buyuk Ipak yoʻli Tyanshan va Pomir togʻ tizmalari oraligʻida joylashgan Kampirrovot
darasi orqali oʻtgani va savdo karvonlari sharqqa Oʻzgandan Xitoyga, gʻarbga esa Xoʻjand, Samarqand, Buxoro,
Urganch shaharlariga yoʻl olgani tarixdan maʼlum va u orqali Sibirga yetib bordi. Bu savdo yoʻllari boʻylab
oʻnlab karvonsaroylar va rabotlar qurilgan, ularda karvonlar dam olgan, yuk yuklangan tuyalar sugʻorilgan,
yem-xashak jamgʻarilgan, savdogarlar tunashardi. Shunday rabotlardan biri Kampirrovotda tashkil etilgan.
Qishloqning birinchi asl nomi “Kampirrabot” boʻlgan. Hikoyaga ko‘ra, Marg‘ilondan
Xitoyga karvonlarda savdogarlar Kampirrovotdan ipak mato, atlas, devzira guruchini olib ketganlar Xitoydan
qog‘oz va chinni olib kelishgan. Kampirrovot sholi, Samarqand noni, Quva anori, Mingtepaning uch oti Buyuk
ipak yo‘li shaharlarida juda mashhur bo‘lgan.
Kampirrovot “Kampirtosh” shimolda joylashgan tepalikdagi uning surati,
katta toshlardan qurilgan uyi, shaftoli yadrosi shaklidagi tosh uyumi saqlanib qolgan. Kampirrovot
qishlog‘i aholisining hikoyalariga ko‘ra, qadimda qishloqda bitta kampir bo‘lgan, uning uch
o‘g‘li bo‘lgan. Ular adirlarda barpo etgan shaftoli bog‘lari hosilidan kun kechirardi.
Bog‘dagi daraxtlarni Qoradaryo suvi bilan sug‘ordilar. Bir yili shaftoli meva berib, pishib
yetmoqchi bo‘lganida Qoradaryodan oqib o‘tadigan ariq qurib qoldi. Bog‘ning qurib ketishidan
xavotirlangan kampir suvning turg‘unligi sababini bilish uchun to‘ng‘ich o‘g‘lini
oqayotgan tog‘lar tomonga jo‘natadi. Bir necha kundan keyin katta o‘g‘ildan darak
yo‘q. Kampir ikkinchi va uchinchi o‘g‘lini daryoga jo‘natadi. Lekin ular ham qaytib
kelmaydilar. Daryo bo‘yida o‘g‘illarini kutib o‘tirgan kampirning uyi, bog‘lari
toshga aylangan edi.Bu voqeaga ilmiy yondashish shuni ko‘rsatadiki, bir zamonlar qishloqning o‘rni
ulkan dengiz qirg‘og‘i bo‘lib, kampirning uyi marjondan, shaftoli mag‘zi dengiz
chig‘anoqlari bo‘lgan.
20-asr boshlarida Kampirrovot qishlogʻida 350 dan ortiq uy boʻlib, qishloqda
o'zbeklardan tashqari qirgʻiz, tatar, rus, koreys millatlari ham yashagan. 1937-yil qishloqda aholi
farzandlariga ta‘lim-tarbiya berish maqsadida sirtqi bo‘limli umum ta‘lim maktabi tashkil
etildi. Bu maktabda 1937-1940 yillarda 130-140 nafar o‘quvchi tahsil olgan. Bu yillarda M.Xvang direktor
edi. Ikkinchi jahon urushi yillarida urushayotgan mamlakatlardan aholining ko‘plab vakillari - asosan
ayollar va bolalar qishloqqa ko‘chirildi.
Xozirda Xonobod shaxrida O‘zbeklar,Qirg’izlar,Ruslar va 20 dan ortiq
boshqa millat vakillari istiqomat qilib kelmoqda.
